ആഫ്രിക്കയെക്കുറിച്ച് പലർക്കും മനസ്സിൽ വരുന്നത് ചൂടേറിയ മരുഭൂമികൾ, വിശാലമായ സവാനകൾ, വന്യജീവി സഫാരികൾ, ഉഷ്ണമേഖലാ കാടുകൾ, സൂര്യന്റെ കടുത്ത ചൂട് എന്നിവയാണ്. മഞ്ഞ് മൂടിയ മലനിരകൾ, സ്കീയിംഗ് റിസോർട്ടുകൾ, ശൈത്യകാലത്ത് മൈനസ് താപനില, മഞ്ഞുവീഴ്ച എന്നിവ ആ ഭൂഖണ്ഡവുമായി പലരും ബന്ധിപ്പിക്കാറില്ല. എന്നാൽ ആ ധാരണയെ പൂർണമായി ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന ഒരു രാജ്യം ആഫ്രിക്കയിൽ ഉണ്ട്. അത് ലെസോത്തോയാണ്. പൂർണമായും ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഈ ചെറിയ രാജ്യം, ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ഏറ്റവും വ്യത്യസ്തവും ഏറ്റവും അപ്രതീക്ഷിതവുമായ രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
“കിംഗ്ഡം ഇൻ ദ സ്കൈ” അഥവാ “ആകാശത്തിലെ രാജ്യം” എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ലെസോത്തോയുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ ഉയരമാണ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് 1,000 മീറ്ററിൽ കൂടുതൽ ഉയരത്തിൽ മുഴുവൻ ഭൂപ്രദേശവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ലോകത്തിലെ അപൂർവ രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് ഇത്. ആഫ്രിക്കയിൽ ഇത്തരമൊരു രാജ്യം മറ്റൊന്നില്ല. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ലെസോത്തോ ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ഏറ്റവും തണുപ്പുള്ള രാജ്യമായി അറിയപ്പെടുന്നു. മെയ് മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെയുള്ള ശൈത്യകാലത്ത് ഇവിടെ വ്യാപകമായി മഞ്ഞുവീഴ്ച ഉണ്ടാകുന്നു. ചില ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ താപനില മൈനസ് 10 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസിനും താഴെയാകാം. അതിനാൽ, ചൂടിന്റെ ഭൂഖണ്ഡമെന്ന ആഫ്രിക്കയുടെ പതിവ് പ്രതിഛായയ്ക്കെതിരെ നിലകൊള്ളുന്ന യാഥാർത്ഥ്യമാണ് ലെസോത്തോ.
രാജ്യത്തിന്റെ ഭൂപ്രകൃതി അതീവ വൈവിധ്യമാർന്നതാണ്. ഉയർന്ന മലനിരകളും ആഴമേറിയ താഴ്വരകളും പാറക്കെട്ടുകളും വിശാലമായ പുൽമേടുകളും ചേർന്നതാണ് ലെസോത്തോയുടെ പ്രകൃതി രൂപം. പ്രത്യേകിച്ച് മാലുട്ടി പർവതനിരകൾ രാജ്യത്തിന്റെ പ്രകൃതി സൗന്ദര്യത്തിന്റെ കേന്ദ്രമാണ്. ശൈത്യകാലത്ത് ഈ മലനിരകൾ മുഴുവൻ മഞ്ഞ് മൂടിയ നിലയിൽ കാണപ്പെടും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ലെസോത്തോ പ്രകൃതി സ്നേഹികൾക്കും സാഹസിക വിനോദ സഞ്ചാരികൾക്കും ഏറെ ആകർഷകമാണ്. സാധാരണയായി യൂറോപ്പിലോ വടക്കേ അമേരിക്കയിലോ മാത്രം പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന ശൈത്യകാല ദൃശ്യങ്ങൾ ഇവിടെ ആഫ്രിക്കൻ മണ്ണിൽ കാണാം.
ലെസോത്തോയുടെ ചരിത്രവും അത്രതന്നെ ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഈ പ്രദേശത്ത് ആദ്യം താമസിച്ചിരുന്നത് ഖോയിസാൻ ഭാഷ സംസാരിച്ച വേട്ടക്കാരായ സമൂഹങ്ങളായിരുന്നു. പിന്നീട് 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ രാജാവ് മോഷോഷോ ഒന്നാമന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സോത്തോ ജനത ഇവിടെ ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ ഐക്യം സൃഷ്ടിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വമാണ് ഇന്നത്തെ ലെസോത്തോ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ അടിത്തറയെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നത്. പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് സ്വാധീനത്തിലേക്ക് പോയ രാജ്യം, 1966-ൽ ബ്രിട്ടനിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം നേടി. എന്നാൽ സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര കാലത്ത് രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത, സാമ്പത്തിക പിന്നാക്കാവസ്ഥ, ദാരിദ്ര്യം തുടങ്ങിയ വെല്ലുവിളികൾ രാജ്യം നേരിട്ടു.
പൂർണമായും ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നതുകൊണ്ട് ലെസോത്തോയുടെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് പ്രത്യേക സ്വഭാവമുണ്ട്. ലോകത്തിലെ പൂർണമായി മറ്റൊരു രാജ്യത്താൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അപൂർവ രാജ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഇത്. വത്തിക്കാൻ സിറ്റി, സാൻ മറിനോ എന്നിവയ്ക്കൊപ്പം ഈ പട്ടികയിൽ ലെസോത്തോയും ഇടംപിടിക്കുന്നു. തുറമുഖമില്ലാത്തതിനാൽ വ്യാപാരത്തിനും ഗതാഗതത്തിനും വിദേശ വിപണികളിലേക്കുള്ള പ്രവേശനത്തിനും ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയെ വലിയ തോതിൽ ആശ്രയിക്കേണ്ടിവരുന്നു. ഇത് രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെ ചിലപ്പോൾ നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വെല്ലുവിളികൾക്കിടയിലും ലെസോത്തോ സ്വന്തം ദേശീയ തിരിച്ചറിവ് നിലനിർത്തിയിട്ടുണ്ട്.
കഴിഞ്ഞ ഏതാനും ദശാബ്ദങ്ങളായി രാജ്യം ആധുനികവൽക്കരണ ശ്രമങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, നഗരവൽക്കരണം, വിനോദസഞ്ചാര മേഖലയുടെ വളർച്ച, ഖനന മേഖലയുടെ വ്യാപനം എന്നിവ ഇതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് വജ്ര ഖനനം രാജ്യത്തിന്റെ പ്രധാന വരുമാന സ്രോതസ്സുകളിലൊന്നായി മാറിയിട്ടുണ്ട്. തലസ്ഥാന നഗരമായ മസെരു ക്രമേണ വളർന്ന് പ്രധാന നഗരകേന്ദ്രമായി മാറി. എന്നാൽ ഈ വികസനത്തോടൊപ്പം പരിസ്ഥിതി നാശം, മണ്ണൊലിപ്പ്, അമിത മേച്ചിൽ, പ്രകൃതി വിഭവങ്ങളുടെ അമിത ഉപയോഗം എന്നിവയും ഉയർന്നുവന്നു.
ലെസോത്തോയുടെ കാലാവസ്ഥ അതിന്റെ ഉയരവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ വേനൽക്കാലത്ത് 30 ഡിഗ്രിക്ക് മുകളിലേക്ക് താപനില ഉയരുമ്പോൾ, ഉയർന്ന മലപ്രദേശങ്ങളിൽ തണുപ്പ് നിലനിൽക്കും. ശൈത്യകാലത്ത് താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലും താപനില മൈനസ് 7 ഡിഗ്രിവരെ താഴാറുണ്ട്. ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിൽ അത് മൈനസ് 18 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസിലും താഴെയാകാം. അതിനാൽ, ആഫ്രിക്കയിലെ മറ്റെവിടെയും അപൂർവമായ മഞ്ഞുവീഴ്ചയും തണുത്ത കാറ്റും ഇവിടെ പതിവാണ്. മഴയും സീസണൽ സ്വഭാവമുള്ളതാണ്; ഒക്ടോബർ മുതൽ ഏപ്രിൽ വരെ കൂടുതലായി മഴ ലഭിക്കും.
രാജ്യത്തിന്റെ സസ്യജാലവും വന്യജീവികളും കാലക്രമേണ വലിയ മാറ്റങ്ങൾ കണ്ടു. ഒരുകാലത്ത് സിംഹങ്ങൾ, സീബ്രകൾ, വലിയ വന്യമൃഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ഇവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് ചരിത്രം പറയുന്നു. എന്നാൽ വേട്ടയാടലും വനനശീകരണവും കാരണം അവയിൽ പലതും ഇല്ലാതായി. ഇന്ന് മാനുകൾ, മുയലുകൾ, പർവത ജീവികൾ, പക്ഷികൾ തുടങ്ങിയവയാണ് കൂടുതലായി കാണപ്പെടുന്നത്. തെക്കുകിഴക്കൻ ഉയർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെ സെഹ്ലബത്തേബെ ദേശീയോദ്യാനം പോലുള്ള സംരക്ഷിത മേഖലകൾ അപൂർവ ജീവിവർഗങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് വംശനാശ ഭീഷണി നേരിടുന്ന താടിയുള്ള കഴുകൻ പോലുള്ള പക്ഷികൾക്ക് ഇത് പ്രധാന ആവാസ കേന്ദ്രമാണ്.
ലെസോത്തോയിലെ ജനസംഖ്യയിൽ ഭൂരിഭാഗവും സോത്തോ അഥവാ ബസോത്തോ സമൂഹമാണ്. ഇവർക്ക് ശക്തമായ സാംസ്കാരിക ഐക്യബോധമുണ്ട്. രാജാവ് മോഷോഷോ ഒന്നാമന്റെ പാരമ്പര്യം ഇന്നും ദേശീയ തിരിച്ചറിവിന്റെ പ്രധാന ഘടകമായി നിലനിൽക്കുന്നു. കൂടാതെ സുലു വംശജർ, ഏഷ്യൻ പൈതൃകക്കാർ, യൂറോപ്യൻ വംശജർ, വിദേശ അധ്യാപകർ, മിഷനറിമാർ, സാങ്കേതിക വിദഗ്ധർ എന്നിവരടങ്ങുന്ന ചെറിയ ന്യൂനപക്ഷ സമൂഹങ്ങളും ഇവിടെ ജീവിക്കുന്നു.
ലെസോത്തോയെ ലോക ജനശ്രദ്ധയിൽ എത്തിച്ച മറ്റൊരു കാര്യം പോപ് സംസ്കാരവുമായി ഉള്ള ബന്ധമാണ്. മാർവലിന്റെ ലോകപ്രശസ്ത സിനിമയായ ബ്ലാക്ക് പാന്തർയിലെ സാങ്കൽപ്പിക രാഷ്ട്രമായ വകണ്ടയുടെ ദൃശ്യ രൂപകല്പനയ്ക്ക് ലെസോത്തോയിൽ നിന്ന് വലിയ പ്രചോദനം ലഭിച്ചു. രാജ്യത്തിന്റെ ഉയർന്ന മലപ്രദേശങ്ങൾ, സ്വാഭാവിക പ്രതിരോധം നൽകുന്ന ഭൂപ്രകൃതി, സ്വതന്ത്രതയുടെ ചരിത്രം എന്നിവ വകണ്ടയുടെ ആശയ രൂപീകരണത്തിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തി. പ്രത്യേകിച്ച് ബസോത്തോ പുതപ്പ് എന്ന പരമ്പരാഗത കമ്പിളി വസ്ത്രം സിനിമയിലെ ചില വേഷരൂപങ്ങളിൽ ഉപയോഗിച്ചതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഇതിലൂടെ ലെസോത്തോയുടെ സംസ്കാരം ആഗോള പോപ് സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമാവുകയും ചെയ്തു.
വിനോദസഞ്ചാര രംഗത്ത് ലെസോത്തോയ്ക്ക് പ്രത്യേക സ്ഥാനം നൽകുന്നത് അഫ്രിസ്കി മൗണ്ടൻ റിസോർട്ടാണ്. സബ്-സഹാറൻ ആഫ്രിക്കയിലെ അപൂർവ സ്കീ റിസോർട്ടുകളിൽ ഒന്നായ ഇത് സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 3,050 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു. ജൂൺ മുതൽ ഓഗസ്റ്റ് വരെയുള്ള ശൈത്യകാലത്ത് ഇവിടെ സ്കീയിംഗ്, സ്നോബോർഡിംഗ് തുടങ്ങിയ വിനോദങ്ങൾ നടക്കുന്നു. ശൈത്യകാലം കഴിഞ്ഞാലും ഈ റിസോർട്ട് സജീവമാണ്. മൗണ്ടൻ ബൈക്കിംഗ്, ഹൈക്കിംഗ്, ട്രെയിൽ റണ്ണിംഗ്, ഓഫ്-റോഡ് യാത്രകൾ തുടങ്ങിയ സാഹസിക വിനോദങ്ങൾ വർഷം മുഴുവൻ ഇവിടെ ലഭ്യമാണ്. അതിനാൽ, ലെസോത്തോ ഒരു ശൈത്യകാല വിനോദകേന്ദ്രം മാത്രമല്ല, വർഷം മുഴുവൻ സഞ്ചാരികളെ ആകർഷിക്കുന്ന സാഹസിക ലക്ഷ്യസ്ഥാനവുമാണ്.
അവസാനമായി നോക്കുമ്പോൾ, ലെസോത്തോ ഒരു ചെറിയ രാജ്യമാകാം, പക്ഷേ അതിന്റെ പ്രത്യേകത അസാധാരണമാണ്. ആഫ്രിക്കയെക്കുറിച്ചുള്ള സാധാരണ ധാരണകളെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന ഭൂപ്രകൃതി, മഞ്ഞുവീഴ്ചയുള്ള കാലാവസ്ഥ, ഉയർന്ന മലനിരകൾ, സമ്പന്നമായ ചരിത്രം, ശക്തമായ സാംസ്കാരിക ഐഡന്റിറ്റി, ആഗോള സിനിമകളെ പോലും സ്വാധീനിച്ച പൈതൃകം ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് ലെസോത്തോയെ വേറിട്ടുനിർത്തുന്നത്. വലുപ്പത്തിൽ ചെറുതായാലും ശ്രദ്ധേയ സാന്നിധ്യമുള്ള രാഷ്ട്രം എന്ന വിശേഷണം ഈ “ആകാശത്തിലെ രാജ്യത്തിന്” യഥാർത്ഥത്തിൽ ചേരുന്നതാണ്.
The post മഞ്ഞും വജ്രഖനികളും നിറഞ്ഞ ആകാശരാജ്യം! ആഫ്രിക്കയുടെ ഉച്ചിയിലെ അത്ഭുതം! 1000 മീറ്റർ ഉയരത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന ലെസോത്തോ… appeared first on Express Kerala.
