കേരളത്തിന്റെ തലസ്ഥാനമായ തിരുവനന്തപുരം നഗരത്തിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ആറ്റുകാൽ ക്ഷേത്രം വിശ്വാസത്തിന്റെയും സ്ത്രീശക്തിയുടെയും പ്രതീകമായി ലോകമെമ്പാടും അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു പുണ്യസ്ഥലമാണ്. “സ്ത്രീകളുടെ ശബരിമല” എന്ന വിശേഷണത്തിന് അർഹത നേടിയത് ഇവിടെ നടക്കുന്ന അതുല്യമായ ആരാധനാപരമ്പരകളാലാണ്. അവയിൽ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധവും ലോകശ്രദ്ധ നേടിയതുമായ ചടങ്ങാണ് ആറ്റുകാൽ പൊങ്കാല.
കുംഭമാസത്തിലെ ഭക്തിസാഗരം
പ്രതിവർഷം മലയാള മാസം കുംഭത്തിൽ കാർത്തിക നാളോടെയാണ് പൊങ്കാല മഹോത്സവത്തിന് തുടക്കം കുറിക്കുന്നത്. ഒൻപതാം ഉത്സവദിനമായ പൂരം നാളിൽ ലക്ഷക്കണക്കിന് സ്ത്രീകൾ ഒരുമിച്ചു പൊങ്കാല അർപ്പിക്കുന്നതാണ് ഉത്സവത്തിന്റെ ഉച്ചകോടി.
ആ ദിനങ്ങളിൽ തിരുവനന്തപുരം നഗരം മുഴുവൻ ഒരു മഹായാഗശാലയായി മാറുന്നു. വീടുകൾ, തെരുവുകൾ, ഓഫിസുകൾ, പൊതു ഇടങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും പൊങ്കാല അടുപ്പുകൾ നിരന്നു നിൽക്കും. ഭക്തിസാന്ദ്രമായ മന്ത്രോച്ചാരങ്ങളും ദീപപ്രഭയും നിറഞ്ഞ അന്തരീക്ഷം നഗരം മുഴുവൻ ഒരു ആത്മീയാനുഭവമായി മാറുന്നു.
ലോകത്തിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സ്ത്രീകൾ ഒരുമിച്ചു പങ്കെടുക്കുന്ന മതചടങ്ങെന്ന പ്രത്യേകതയും ഈ പൊങ്കാലയ്ക്ക് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്. വർഷംതോറും പങ്കെടുക്കുന്ന ഭക്തരുടെ എണ്ണം വർദ്ധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
ചിലപ്പതികാരവുമായി ബന്ധമുള്ള ഐതീഹ്യം
ആറ്റുകാൽ പൊങ്കാലയുടെ പ്രാധാന്യം ചരിത്രപരവും സാഹിത്യപരവുമായ ഒരു മഹത്തായ ഐതീഹ്യവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്. തമിഴ് സാഹിത്യത്തിലെ പ്രശസ്ത സംഘകൃതിയായ ചിലപ്പതികാരം എന്ന കാവ്യത്തിലെ നായികയായ കണ്ണകിയുടെ ദിവ്യരൂപമാണ് ആറ്റുകാൽ ഭഗവതി എന്ന് വിശ്വസിക്കുന്നു.
കണ്ണകിയുടെ ഭർത്താവായ കോവലനെ കള്ളനെന്നാരോപിച്ച് അന്യായമായി വധിച്ച മധുര നഗര രാജാവിനെതിരെ കണ്ണകി പ്രകടിപ്പിച്ച അത്യന്തം നീതികോപം നഗരത്തെ തന്നെ നശിപ്പിച്ചതായി കാവ്യം പറയുന്നു. കണ്ണകിയുടെ ധാർമികക്രോധം അഗ്നിയായി പൊട്ടി മധുര നഗരം ചുട്ടെരിഞ്ഞുവെന്നതാണ് ഈ കഥയുടെ കേന്ദ്രം.
ദേവിയുടെ കേരളപ്രവേശവും ആറ്റുകാലിലെ പ്രതിഷ്ഠയും
മധുരയുടെ നാശത്തിനുശേഷം കണ്ണകി ദക്ഷിണത്തേക്ക് യാത്രതിരിച്ചു. കന്യാകുമാരി വഴി കേരളത്തിൽ പ്രവേശിച്ച ദേവി, കൊടുങ്ങല്ലൂർ ഭാഗത്തേക്കുള്ള യാത്രാമധ്യേ ആറ്റുകാൽ പ്രദേശത്ത് എത്തിച്ചേരുകയായിരുന്നുവെന്നാണ് വിശ്വാസം. ദേവിയുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്നുയർന്ന അഗ്നിജ്വാലകൾ കണ്ട ജനങ്ങൾ ഭീതിയിലായി. അവളുടെ ദൃഷ്ടി പതിച്ചിടങ്ങളൊക്കെയും തീപിടിച്ചെന്നതാണ് ഐതീഹ്യം. ഈ ക്രോധാവസ്ഥയിൽ നിന്ന് ദേവിയെ ശാന്തയാക്കാൻ നാട്ടുകാർ പ്രാർത്ഥനകൾ അർപ്പിച്ചു.
പൊങ്കാലയുടെ ഉദ്ഭവം ഭക്തിയുടെ സമർപ്പണം
ദേവിയുടെ കോപം ശമിപ്പിക്കാൻ സ്ത്രീകൾ മൺകലങ്ങളിൽ അരിയും വെള്ളവും ചേർത്ത് പാചകം ചെയ്ത നൈവേദ്യമായ പൊങ്കാല സമർപ്പിച്ചു. ഈ ഭക്തിസമർപ്പണം ദേവിയിൽ അന്നപൂർണ്ണേശ്വരി ഭാവം ഉണർത്തി. അവൾ ക്രോധരൂപത്തിൽ നിന്നു കരുണാമയിയായ മാതൃസ്വരൂപമായി മാറി, ഭക്തർക്കു അന്നവും അനുഗ്രഹവും നൽകുന്ന ദേവിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുവെന്നാണ് വിശ്വാസം.
ഇതുമുതലാണ് ആറ്റുകാലിൽ പൊങ്കാല സമർപ്പിക്കുന്ന ആചാരം ആരംഭിച്ചതെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
പാർവതി അവതാരമായ ഭഗവതി
ആറ്റുകാൽ ഭഗവതി, പരമശിവന്റെ പത്നിയായ പാർവതിയുടെ അവതാരമാണെന്ന വിശ്വാസവും ശക്തമാണ്. ചതുർബാഹുവായ ഭദ്രകാളി രൂപത്തിൽ വടക്കോട്ട് ദർശനമായി ദേവി ഇവിടെ കുടികൊള്ളുന്നു. സർവ്വശക്തിയും ദയയും കരുണയും നിറഞ്ഞ മാതൃസ്വരൂപമായി ഭക്തരെ പരിപാലിക്കുന്ന അമ്മയായി അവൾ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
സ്ത്രീശക്തിയുടെ മഹാസംഗമം
ആറ്റുകാൽ പൊങ്കാല ഒരു മതചടങ്ങ് മാത്രമല്ല സ്ത്രീകളുടെ ആത്മവിശ്വാസത്തിന്റെയും ഐക്യത്തിന്റെയും വിശ്വാസത്തിന്റെയും മഹാസംഗമമാണ്. സാമൂഹിക വ്യത്യാസങ്ങൾ ഇല്ലാതെ, ഭാഷയും ദേശവും മറന്ന്, ഒരേയൊരു ഭക്തിനിശ്ചയത്തോടെ ലക്ഷങ്ങൾ ഒരുമിക്കുന്ന അപൂർവ ദൃശ്യമാണ് ഇത്.
ഇന്നത്തെ ആറ്റുകാൽ പൊങ്കാല പാരമ്പര്യവും വിശ്വാസവും സ്ത്രീകളുടെ പങ്കാളിത്തവും ചേർന്ന് ലോകമറിഞ്ഞ ആത്മീയോത്സവമായി വളർന്നു. ഭക്തിയുടെ തീയിൽ തിളച്ച് ഉയരുന്ന ഓരോ പൊങ്കാലയും ദേവിയോടുള്ള സമർപ്പണത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്.
ആറ്റുകാൽ ഒരു ക്ഷേത്രം മാത്രമല്ല. അത് അമ്മയുടെ അനുഗ്രഹത്തിന്റെയും സ്ത്രീ ശക്തിയുടെയും നിത്യജ്വാലയാണ്.
