ഇന്ത്യയുൾപ്പെടെ ലോകമെമ്പാടും മെയ് മാസത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ ഞായറാഴ്ചയാണ് മാതൃദിനം ആഘോഷിക്കുന്നത്. ഈ വർഷം മെയ് 10 ഞായറാഴ്ചയാണ് (Mother’s Day 2026) മാതൃദിനം. ഇത് അമേരിക്കയിലാണ് ഉത്ഭവിച്ചത്. ഈ ദിവസം, ആളുകൾ അമ്മമാരോടുള്ള സ്നേഹവും ആദരവും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ ദിവസത്തിന്റെ ചരിത്രം വളരെ രസകരവും പരസ്പരവിരുദ്ധവുമാണ്. പിന്നീട് അതിന് തുടക്കമിട്ട സ്ത്രീ അതിനെതിരെ നിലപാടെടുത്തു. അന്ന ജാർവിസിന്റെയും അവരുടെ വൈകാരിക പ്രതിഷേധത്തിന്റെയും കഥയാണിത്, അവരുടെ അറസ്റ്റിലേക്ക് പോലും നയിച്ച ജീവിത കഥ.
മാതൃദിനം എങ്ങനെ ആരംഭിച്ചുവെന്ന് അറിയാം. മാതൃദിനം ആരംഭിച്ച സ്ത്രീ പിന്നീട് ഈ പ്രത്യേക ദിനത്തെ എതിർത്തത് (Why Anna Jarvis Opposed Mother’s Day) എന്തുകൊണ്ട്? എന്നും നോക്കാം.
മാതൃദിനം എപ്പോൾ, എങ്ങനെ ആരംഭിച്ചു?
അമ്മമാർക്ക് വേണ്ടി സമർപ്പിക്കപ്പെട്ട ഒരു ദിവസമാണ് മാതൃദിനം. ഈ ദിവസം, ആളുകൾ അമ്മമാർക്ക് നന്ദി പറയുകയും, അവർക്ക് സമ്മാനങ്ങൾ നൽകുകയും, അവരോടൊപ്പം സമയം ചെലവഴിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവരുടെ അമ്മമാരുടെ ത്യാഗങ്ങളെയും സ്നേഹത്തെയും ഓർമ്മിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം. 1908 ൽ ആണ് മാതൃദിനം ഔദ്യോഗികമായി ആരംഭിച്ചത്. ഈ ആഘോഷം യുഎസ് സംസ്ഥാനമായ വെസ്റ്റ് വിർജീനിയയിലാണ് നടന്നത്. കുറച്ച് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 1914 ൽ, ഇതിന് ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം ലഭിച്ചു. യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് വുഡ്രോ വിൽസൺ ഈ ദിവസം ഒരു ദേശീയ അവധി ദിനമായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. മെയ് മാസത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ ഞായറാഴ്ച മാതൃദിനം ആഘോഷിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം അന്നുമുതൽ തുടരുന്നു.
മാതൃദിനം ആരംഭിച്ചത് ആരാണ്?
അമേരിക്കക്കാരിയായ അന്ന ജാർവിസ് ആണ് മാതൃദിനം ആരംഭിച്ചത്. അമ്മയുടെ പേര് ആൻ റീവ്സ് ജാർവിസ് എന്നായിരുന്നു. അവരുടെ അമ്മ സ്ത്രീകളെയും കുട്ടികളെയും സഹായിക്കുന്ന ഒരു സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയായിരുന്നു. അന്ന തന്റെ അമ്മയെ വളരെയധികം സ്നേഹിച്ചിരുന്നു. 1905-ൽ അവരുടെ അമ്മ മരിച്ചു. ഈ സംഭവം അന്നയെ വളരെയധികം സ്വാധീനിച്ചു. എല്ലാ അമ്മമാർക്കും വേണ്ടി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഒരു ദിവസം ഉണ്ടായിരിക്കണമെന്ന് അവർ വിശ്വസിച്ചു.
ആദ്യത്തെ പരിപാടി നടന്നത് എപ്പോഴാണ്?
1908-ൽ അന്ന ജാർവിസ് ആദ്യത്തെ മാതൃദിന പരിപാടി സംഘടിപ്പിച്ചു. ഒരു പള്ളിയിലാണ് ഇത് നടന്നത്. അവിടെ ആളുകൾ അവരുടെ അമ്മമാരെ ഓർക്കുന്ന പ്രത്യക ചടങ്ങ് നടത്തി ആഘോഷിച്ചു. വിശുദ്ധിയുടെയും സ്നേഹത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി വെളുത്ത കാർണേഷനുകൾ ഈ പരിപാടിയിൽ ഉപയോഗിച്ചു. ആളുകൾക്ക് ഈ പരിപാടി വളരെ ഇഷ്ടപ്പെട്ടു. ക്രമേണ, ഈ ആശയം പ്രചരിച്ചു, വിവിധ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ ഇത് ആഘോഷിക്കപ്പെട്ടു.
അന്ന ജാർവിസിന്റെ ലക്ഷ്യം ലളിതമായിരുന്നു. തന്റെ അമ്മയുടെ ത്യാഗം ആളുകൾ മനസ്സിലാക്കണമെന്ന് അവൾ ആഗ്രഹിച്ചു. ആളുകൾ അവരുടെ അമ്മമാരോടൊപ്പം സമയം ചെലവഴിക്കണമെന്നും അവരെ ബഹുമാനിക്കണമെന്നും അവൾ ആഗ്രഹിച്ചു. ഈ ദിവസം ഒരു മഹത്തായ ആഘോഷമാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നില്ല. വ്യക്തിപരവും വൈകാരികവുമായ ഒരു ദിവസമായിരിക്കണമായിരുന്നു അത്. കുടുംബങ്ങളെ ഒരുമിച്ച് കൊണ്ടുവരിക എന്നതായിരുന്നു അതിന്റെ ലക്ഷ്യം.
എങ്ങനെയാണ് ഇതിന് ഔദ്യോഗിക അംഗീകാരം ലഭിച്ചത്?
അന്ന ജാർവിസ് വർഷങ്ങളോളം ഈ ദിനത്തിന്റെ പ്രചാരണം നടത്തിയിരുന്നു. രാഷ്ട്രീയക്കാർക്ക് കത്തുകൾ എഴുതുകയും ഈ ദിവസത്തിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് ആളുകളെ അറിയിക്കുകയും ചെയ്തു. അവരുടെ ശ്രമങ്ങൾ വിജയിച്ചു. 1914-ൽ യുഎസ് സർക്കാർ അത് അംഗീകരിച്ചു. ഇതിനുശേഷം, വർഷം തോറും ഈ ദിനം ആഘോഷിക്കാൻ തുടങ്ങി. ക്രമേണ മറ്റ് രാജ്യങ്ങളും ഇത് സ്വീകരിച്ചു. 1914-ൽ അമേരിക്കൻ ഗവൺമെന്റിന്റെ അംഗീകാരത്തിനുശേഷം, ആദ്യം രാജ്യമെമ്പാടും പിന്നീട് ലോകമെമ്പാടും മാതൃദിനം ആഘോഷിക്കാൻ തുടങ്ങി.
അന്ന ജാർവിസ് എന്തിനാണ് പ്രതിഷേധിച്ചത്?
കഥയിലെ ഏറ്റവും രസകരമായ ഭാഗം ഇതാണ്. അന്ന ജാർവിസ് ആണ് ഈ ദിവസം ആരംഭിച്ചത് എങ്കിലും പിന്നീട് അന്ന അതിനെ എതിർക്കുകയും ചെയ്തു. കാരണം അതിന്റെ വാണിജ്യവൽക്കരണമായിരുന്നു. മാതൃദിനം ജനപ്രിയമായതോടെ വിപണി അതിൽ ഇടപെട്ടു തുടങ്ങി. കമ്പനികൾ ആശംസാ കാർഡുകൾ വിൽക്കാൻ തുടങ്ങി. പൂക്കളും സമ്മാനങ്ങളും വിലയേറിയതായി. അന്നയ്ക്ക് ഇത് ഒട്ടും ഇഷ്ടപ്പെട്ടില്ല. ഈ ദിവസം യഥാർത്ഥ സ്നേഹത്തിനുള്ളതാണെന്നും ബിസിനസ്സിന്റെ ഭാഗമാക്കരുതെന്നും അവർ വിശ്വസിച്ചു. അന്ന ജാർവിസ് പലതവണ പരസ്യമായി പ്രതിഷേധിച്ചു. കടകൾക്കും കമ്പനികൾക്കുമെതിരെ അവർ സംസാരിച്ചു. ആളുകൾ സ്വന്തം കൈപ്പടയിൽ കത്തുകൾ എഴുതണമെന്ന് അവർ നിർബന്ധിച്ചു. വാങ്ങിയ കാർഡുകൾ വികാരങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നില്ലെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. ആളുകൾ അവരുടെ അമ്മമാരോട് ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് നന്ദി പറയണമെന്നും അവൾ ആഗ്രഹിച്ചു.
പ്രതിഷേധത്തിനിടെ അന്ന അറസ്റ്റിലായി
അന്ന പ്രതിഷേധിക്കാൻ നിരവധി നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചു. അവർ പ്രകടനങ്ങൾ സംഘടിപ്പിക്കുകയും ചില പരിപാടികൾ തടയാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇതിന്റെ പേരിൽ ഒരിക്കൽ അവർ അറസ്റ്റിലായി. ഈ ദിവസത്തിന്റെ സമഗ്രത നിലനിർത്തുന്നതിനായി അവൾ തന്റെ ജീവിതത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം സമർപ്പിച്ചു, പക്ഷേ ഒരിക്കലും പൂർണ്ണമായും വിജയിച്ചില്ല.
മാതൃദിനം ലോകമെമ്പാടും വ്യാപിച്ചു
അമേരിക്കയിൽ നിന്ന് ലോകത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് മാതൃദിനം വ്യാപിച്ചു. ഇന്ന് ഇന്ത്യ, ബ്രിട്ടൻ, കാനഡ, ഓസ്ട്രേലിയ, മറ്റ് പല രാജ്യങ്ങളിലും ഇത് ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. ആഘോഷങ്ങൾ വ്യത്യസ്ത രീതികളിൽ വ്യത്യാസപ്പെട്ടിരിക്കാം, പക്ഷേ ഈ ദിവസത്തിനു പിന്നിലെ വികാരം അതേപടി തുടരുന്നു. അമ്മമാരോടുള്ള ബഹുമാനവും സ്നേഹവും തന്നെയാണ് ഓരോ മാതൃദിനവും അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്.
കഴിഞ്ഞ ഏതാനും പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഇന്ത്യയിലും മാതൃദിനം പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. മെയ് മാസത്തിലെ രണ്ടാമത്തെ ഞായറാഴ്ച ഇവിടെ ഇത് ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു. ആളുകൾ അവരുടെ അമ്മമാർക്ക് സമ്മാനങ്ങൾ നൽകുകയും പ്രത്യേക പരിപാടികളോടെ ഈ ദിവസം ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്കൂളുകളും ഈ ദിവസം പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിക്കുന്നു.
എന്താണ് മാറിയത്?
അന്ന എതിർത്ത അതേ വാണിജ്യവൽക്കരണം ഇപ്പോൾ ഈ പ്രത്യേക ആഘോഷത്തെ മറികടന്നിരിക്കുന്നു. ആഡംബര ഓഫറുകളും സോഷ്യൽ മീഡിയ പോസ്റ്റുകളും ധാരാളമുള്ളതിനാൽ മാതൃദിനം ഇപ്പോൾ ഒരു പ്രധാന വാണിജ്യ അവസരമാണ്. ഈ ഓഫറുകൾ പലപ്പോഴും യഥാർത്ഥ വികാരത്തെ മറയ്ക്കുന്നു. എന്നിരുന്നാലും, ഈ ദിവസം ആളുകളെ അവരുടെ അമ്മമാരിലേക്ക് അടുപ്പിക്കുന്നു.
മാതൃദിനം വെറുമൊരു ദിവസമല്ല. അതൊരു വികാരമാണ്. നമ്മുടെ അമ്മമാരോട് നന്ദി പ്രകടിപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു അവസരമാണിത്. ഒരു മകളുടെ സ്നേഹത്തോടെയാണ് അത് ആരംഭിച്ചത്. അന്ന ജാർവിസ് അത് ഹൃദയത്തിൽ നിന്നാണ് ആരംഭിച്ചത്, എന്നാൽ കാലക്രമേണ അതിന്റെ രൂപം മാറി. ഇന്ന്, അതിന്റെ യഥാർത്ഥ ആത്മാവ് നമ്മൾ മനസ്സിലാക്കേണ്ടതുണ്ട്. അമ്മമാരെ ഒരു ദിവസം മാത്രമല്ല, എല്ലാ ദിവസവും ആദരിക്കണം.
