77-ാമത് റിപ്പബ്ലിക് ദിനാഘോഷത്തോടനുബന്ധിച്ച് രാഷ്ട്രപതി ഭവൻ പുറത്തിറക്കിയ ‘അറ്റ് ഹോം’ ക്ഷണക്കത്ത് ഈ വർഷം ശ്രദ്ധേയമായ ഒരു മാറ്റമാണ് കൊണ്ടുവന്നിരിക്കുന്നത്. ഇത് വെറും വായിച്ച് മാറ്റിവയ്ക്കുന്ന ഒരു ക്ഷണക്കത്ത് മാത്രമല്ല; സ്പർശിക്കാനും ധരിക്കാനും സൂക്ഷിച്ചുവയ്ക്കാനും കഴിയുന്ന ഒരു കലാസൃഷ്ടിയാണ്. ഇന്ത്യയുടെ വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യവും പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ആശയങ്ങളും കൈത്തറി കഴിവുകളും മുൻനിറുത്തിയാണ് ഈ പ്രത്യേക ക്ഷണം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
അസം, അരുണാചൽ പ്രദേശ്, മേഘാലയ, മണിപ്പൂർ, നാഗാലാൻഡ്, മിസോറാം, ത്രിപുര, സിക്കിം എന്നീ എട്ട് സംസ്ഥാനങ്ങളെ ‘അഷ്ടലക്ഷ്മി’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. സമൃദ്ധി, ഐശ്വര്യം, ശുദ്ധി, സമ്പത്ത്, ജ്ഞാനം, കര്ത്തവ്യം, കൃഷി, മൃഗസംരക്ഷണം എന്നീ ലക്ഷ്മിദേവിയുടെ എട്ട് രൂപങ്ങളെയാണ് ഇവ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നത്. ഈ ആശയമാണ് ക്ഷണക്കത്തിന്റെ ആത്മാവായി മാറിയിരിക്കുന്നത്.
എറി സിൽക്ക് സ്റ്റോൾ: പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ പാരമ്പര്യം
ജനുവരി 26-ന് രാഷ്ട്രപതി ഭവനിൽ നടക്കുന്ന ചടങ്ങിലേക്ക് ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട അതിഥികൾക്ക് ആദ്യം ലഭിക്കുന്നത് വാക്കുകളല്ല, തുണിയാണ്. വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയിലെ എറി സിൽക്ക് സ്റ്റോൾ ആണ് ഓരോ ക്ഷണക്കത്തിനുമൊപ്പം നൽകുന്നത്. ‘പീസ് സിൽക്ക്’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ സിൽക്ക്, പാറ്റകൾ സ്വാഭാവികമായി ജീവിതചക്രം പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷമാണ് നൂൽ നിർമ്മിക്കുന്നത്. പാരമ്പര്യവും സൗന്ദര്യവും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണവും ഒരുമിച്ച് ചേർന്നതാണ് ഈ സ്റ്റോൾ.
സ്റ്റോളിലെ ഡിസൈനുകൾ വടക്കുകിഴക്കൻ ഇന്ത്യയുടെ പ്രകൃതിപൈതൃകത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ഒരു തുണി-ഭൂപടം പോലെയാണ്. നാഗാലാൻഡിലെ മിഥുൻ പശുക്കളും റോഡോഡെൻഡ്രൺ പുഷ്പങ്ങളും, മണിപ്പൂരിലെ ഷിരുയ് ലില്ലിയും അപൂർവമായ സാംഗായ് മാനും, ത്രിപുരയിലെ നാഗകേസർ പൂവും ബട്ടർ കാറ്റ്ഫിഷും, മിസോറാമിലെ റെഡ് വാണ്ട ഓർക്കിഡും ഹിമാലയൻ സെറോയും— എല്ലാം ഇതിൽ ഇടം പിടിക്കുന്നു. പ്രകൃതിയും മനുഷ്യജീവിതവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം അതിസൂക്ഷ്മമായി ഇതിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നു.
ക്ഷണക്കത്തിന്റെ പാക്കേജിംഗും കൈത്തറി പാരമ്പര്യവും
ക്ഷണക്കത്തിന്റെ ബോക്സും ആഡംബര വസ്തുക്കൾ ഒഴിവാക്കി പ്രായോഗികവും കലാത്മകവുമായ രൂപത്തിലാണ് തയ്യാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ത്രിപുരയിലെ കൈത്തറി നെയ്ത്തുകാരുടെ ബാംബു മാറ്റാണ് ബോക്സിന്റെ അടിസ്ഥാനം. പുകവലിച്ച ബാംബു സ്ട്രിപ്പുകളിൽ നിന്ന് നിർമ്മിച്ച മേഘാലയൻ ബാംബു ചാർമോടുകൂടിയ കൈകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയ പേപ്പർ ടാഗും ഇതിലുണ്ട്. അസമീസ് പാരമ്പര്യ കൈയെഴുത്ത് രൂപകല്പനകൾ ബോക്സിന്റെ പുറംചട്ടയിലും അകത്തും നിസ്സംഗമായി അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഭിത്തിയിൽ അലങ്കരിക്കാവുന്ന ക്ഷണം
ഈ ക്ഷണക്കത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്ത് ത്രിവർണ്ണ നൂലുകളിൽ നെയ്തെടുത്ത ഒരു വാൾ സ്ക്രോളാണ്. എട്ട് വശങ്ങളുള്ള ബാംബു ഫ്രെയിമിലാണ് ഇത് ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നത്. വടക്കുകിഴക്കൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന പോർട്ടബിൾ ലൊയിൻ ലൂമിന്റെ രൂപത്തിലാണ് ഇത്. തുറക്കുമ്പോൾ എട്ട് സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ കൈത്തറി-കൈവിദ്യകളുടെ പ്രതീകങ്ങൾ അതിൽ കാണാം.
എട്ട് സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ കൈവേലകൾ
അസമിലെ ഗോഗോണ (ബാംബു ജാ ഹാർപ്പ്), മണിപ്പൂരിലെ കറുത്ത ലോംഗ്പി മൺപാത്രങ്ങൾ, ത്രിപുരയിലെ കെയിൻ-ബാംബു ആഭരണങ്ങൾ, അരുണാചലിലെ മോൺ ഷുഗു പേപ്പർ, മേഘാലയയിലെ പച്ച ബാംബു കരകൗശലം, സിക്കിമിലെ നെറ്റിൽ തുണിയും നെയ്ത്തും, നാഗാലാൻഡിലെ റിയയും നെറ്റിൽ വർക്ക്, മിസോറാമിലെ പുവാൻ ചെൈ നെയ്ത്ത്—എല്ലാം ചേർന്ന് ജീവനുള്ള പാരമ്പര്യങ്ങളുടെ ഒരു പ്രദർശനമായി ഈ ക്ഷണം മാറുന്നു.
ഒരിക്കൽ ഉപയോഗിച്ച് കളയാനുള്ള സംസ്കാരത്തോട് വിരുദ്ധമായി
അഹമ്മദാബാദിലെ നാഷണൽ ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ഡിസൈൻ (NID) ആണ് ഈ പ്രത്യേക ക്ഷണക്കത്ത് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തത്. ഒരിക്കൽ ഉപയോഗിച്ച് കളയുന്ന ചടങ്ങുകളുടെ സംസ്കാരത്തോട് വിരുദ്ധമായി, ഭിത്തിയിൽ അലങ്കരിച്ച് സൂക്ഷിക്കാവുന്ന ഒരു സ്മരണികയാണ് ഇത്. റിപ്പബ്ലിക് ദിനം 2026 വഴി ഇന്ത്യയുടെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകം ജീവനോടെ നിലനിർത്തുന്ന കലാകാരന്മാർക്ക് ആദരവാണ് ഈ ക്ഷണം അർപ്പിക്കുന്നത്.
