സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തര ബംഗ്ലാദേശ് കണ്ട ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിലൂടെയാണ് ആ രാജ്യം ഇപ്പോൾ കടന്നുപോകുന്നത്. ഷെയ്ഖ് ഹസീന സർക്കാരിന്റെ പതനത്തിന് ശേഷം മുഹമ്മദ് യൂനുസിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇടക്കാല ഭരണകൂടം മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്ന 2026-ലെ പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ് രാജ്യത്തിന്റെ ഭാവി ഭാഗധേയം നിർണ്ണയിക്കും. രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതകളിൽ നിന്നും വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങളിൽ നിന്നും ബംഗ്ലാദേശ് ഒരു സുസ്ഥിര ഭരണക്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങുമോ എന്നതാണ് ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഉയർത്തുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം. 2024 ഓഗസ്റ്റിൽ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ആരംഭിച്ച ബഹുജന പ്രക്ഷോഭമാണ് ഈ രാഷ്ട്രീയ ഭൂചലനത്തിന് തുടക്കമിട്ടത്. ദീർഘകാലമായി അധികാരത്തിലിരുന്ന ഷെയ്ഖ് ഹസീനയുടെ സർക്കാർ നാടകീയമായി തകർന്നുവീണപ്പോൾ, രാജ്യം ഒരു അപൂർവമായ പരിവർത്തന ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നു. ഈ പ്രസ്ഥാനം ആഭ്യന്തരമായി “രണ്ടാം സ്വാതന്ത്ര്യം” എന്ന പേരിലാണ് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത്. അധികാര കേന്ദ്രീകരണം, ഉത്തരവാദിത്തത്തിന്റെ അഭാവം, ജനാധിപത്യ നിയമസാധുത തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഈ പ്രക്ഷോഭം ഉയർത്തിയ ചോദ്യങ്ങൾ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഘടനയെ തന്നെ പുനർനിർവ്വചിച്ചു.
ഇത്തരമൊരു പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് 2026 ഫെബ്രുവരി 12-ന് നടക്കുന്ന പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പ്. ബംഗ്ലാദേശ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷൻ സ്ഥിരീകരിച്ച പ്രകാരം, രാവിലെ 7:30 മുതൽ വൈകുന്നേരം 4:30 വരെ നീളുന്ന വോട്ടെടുപ്പ് മുൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളേക്കാൾ ദൈർഘ്യമേറിയതാണ്. പാർലമെന്ററി തെരഞ്ഞെടുപ്പിനൊപ്പം ഭരണഘടനാ റഫറണ്ടവും ഒരേ ദിവസം നടത്തേണ്ടതായതിനാൽ, വോട്ടിംഗ് പ്രക്രിയ അസാധാരണമായി സങ്കീർണ്ണമാണെന്ന് കമ്മീഷൻ തന്നെ സമ്മതിക്കുന്നു.
സംഖ്യാപരമായി നോക്കുമ്പോൾ, ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ ഇതുവരെ നടന്നതിൽ വച്ച് ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യ പ്രക്രിയകളിലൊന്നാണ് ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പ്. 12.7 കോടി രജിസ്റ്റർ ചെയ്ത വോട്ടർമാർ, 300 പാർലമെന്ററി സീറ്റുകൾ, സ്ത്രീകൾക്കായി സംവരണം ചെയ്ത 50 അധിക സീറ്റുകൾ, 1,981 സ്ഥാനാർത്ഥികൾ, 42,000-ത്തിലധികം പോളിംഗ് കേന്ദ്രങ്ങൾ ഇവയെല്ലാം ചേർന്നതാണ് ഈ മഹാവോട്ടെടുപ്പ്. 2024-ലെ രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇത്രയും വലിപ്പമുള്ള ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തേണ്ടതായതോടെ, തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സംവിധാനങ്ങൾ വലിയ സമ്മർദ്ദത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്.
ഇടക്കാല ഭരണകൂടത്തിന്റെ മുഖ്യ ഉപദേഷ്ടാവായ മുഹമ്മദ് യൂനുസ് ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മത്സരിക്കുന്നില്ലെങ്കിലും, ഈ പരിവർത്തന ഘട്ടത്തിന്റെ വിജയമോ പരാജയമോ അദ്ദേഹത്തിന്റെ നേതൃത്വവുമായി അടുത്ത് ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്നു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കാലയളവിൽ സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കാൻ ഏകദേശം 92,500 സൈനികരെ വിന്യസിക്കാൻ സർക്കാർ അനുമതി നൽകിയിട്ടുണ്ട്. 1971-ലെ വിമോചന യുദ്ധത്തിന് ശേഷം രാജ്യം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ സൈനിക വിന്യാസമാണിത്.
2026 ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പിനെ വ്യത്യസ്തമാക്കുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഘടകം, ഇരട്ട ബാലറ്റ് സമ്പ്രദായത്തിന്റെ ആമുഖമാണ്. ഒരു വോട്ടിലൂടെ വോട്ടർമാർ പാർലമെന്റിലേക്കുള്ള പ്രതിനിധികളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുമ്പോൾ, മറ്റൊരു ബാലറ്റിലൂടെ ജൂലൈ ചാർട്ടർ എന്ന പേരിലുള്ള ഭരണഘടനാ പരിഷ്കാര പാക്കേജിനെക്കുറിച്ചുള്ള അഭിപ്രായവും രേഖപ്പെടുത്തും. പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ അധികാരം പരിമിതപ്പെടുത്തൽ, സ്ഥിരം ജുഡീഷ്യൽ നിയമന കമ്മീഷൻ, ഉപരിസഭ രൂപീകരണം, ഓംബുഡ്സ്മാൻ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പുനഃസ്ഥാപനം തുടങ്ങിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഈ ചാർട്ടറിന്റെ ഭാഗമാണ്. ഇതിലൂടെ 2024-ലെ പ്രക്ഷോഭം ഉയർത്തിയ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് നിയമപരമായ അടിത്തറ നൽകാനാണ് ശ്രമം.
രാഷ്ട്രീയ മത്സര രംഗം ഇതുവരെ കണ്ടതിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാണ്. ഒരുകാലത്ത് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ആധിപത്യം പുലർത്തിയിരുന്ന അവാമി ലീഗ് തെരഞ്ഞെടുപ്പിൽ നിന്ന് സസ്പെൻഡ് ചെയ്യപ്പെട്ടതോടെ, ഒരു വലിയ ശൂന്യതയാണ് രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്. ആ ശൂന്യത പൂരിപ്പിക്കാൻ പ്രധാനമായും മൂന്ന് രാഷ്ട്രീയ ധാരകളാണ് രംഗത്തുള്ളത്. ബംഗ്ലാദേശ് നാഷണലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ബിഎൻപി) ആണ് ഏറ്റവും ശക്തമായ സ്ഥാപിത ശക്തി. ദീർഘകാല പ്രവാസത്തിനു ശേഷം തിരിച്ചെത്തിയ താരിഖ് റഹ്മാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ, “ബംഗ്ലാദേശ് ആദ്യം” എന്ന മുദ്രാവാക്യവുമായി പാർട്ടി മുന്നേറുന്നു. സാമ്പത്തിക വീണ്ടെടുക്കൽ, സാമൂഹിക സുരക്ഷ, രാഷ്ട്രീയ സ്ഥിരത എന്നിവയാണ് അവരുടെ പ്രചാരണത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു.
അതേസമയം, 2024-ലെ വിദ്യാർത്ഥി പ്രക്ഷോഭത്തിൽ നിന്ന് വളർന്നുവന്ന നാഷണൽ സിറ്റിസൺ പാർട്ടി (എൻസിപി)യും ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമിയും ചേർന്ന 11 പാർട്ടികളുടെ സഖ്യം, രാഷ്ട്രീയത്തിലെ “പുതിയ കാവൽക്കാരൻ” എന്ന നിലയിലാണ് സ്വയം അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. യുവാക്കളുടെ നേതൃത്വവും ആനുപാതിക പ്രാതിനിധ്യത്തിനുള്ള ആവശ്യവുമാണ് ഈ സഖ്യത്തിന്റെ ശക്തി.ഇതിനു പുറമെ, ജതിയ പാർട്ടി, ഇടതുപക്ഷ സഖ്യങ്ങൾ, ഇസ്ലാമി പാർട്ടികൾ എന്നിവയും തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനം നിലനിർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നു. ഇതൊക്കെയായി, തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഒരു ഏകധ്രുവ മത്സരമല്ലാതെ, ബഹുധ്രുവ രാഷ്ട്രീയ ഏറ്റുമുട്ടലായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
മറ്റൊരു കാര്യം, ഈ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ പ്രാധാന്യം സീറ്റുകളുടെ എണ്ണത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല. വിശ്വാസ്യതയുള്ള ഒരു ഫലം ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ജനാധിപത്യ സ്ഥാപനങ്ങളെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും, ആഗോള നിക്ഷേപകരുടെ ആത്മവിശ്വാസം വർദ്ധിപ്പിക്കുകയും, രാജ്യത്തിന്റെ ദീർഘകാല വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾക്ക് കരുത്തേകുകയും ചെയ്യും. മറിച്ച്, അക്രമമോ കൃത്രിമത്വമോ ആരോപണങ്ങൾ ഉയർന്നാൽ, 2024-ൽ ആരംഭിച്ച ജനാധിപത്യ പരിവർത്തനത്തിന്റെ നിയമസാധുത തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടും.അതുകൊണ്ടുതന്നെ, 2026 ഫെബ്രുവരി 12-ന് നടക്കുന്ന വോട്ടെടുപ്പ് ബംഗ്ലാദേശിന് വെറും ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മാത്രമല്ല അത് രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവി നിർണ്ണയിക്കുന്ന ഒരു വഴിത്തിരിവാണ്.
The post ബംഗ്ലാദേശ് ബാലറ്റ് ബോക്സിലേക്ക്: 127 ദശലക്ഷം വോട്ടർമാരും 300 സീറ്റുകളും; ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജനവിധി 2026 ഫെബ്രുവരി 12-ന്! appeared first on Express Kerala.
