റഡാറുകളെ വെട്ടിച്ച് പാഞ്ഞെത്തുന്ന മരണം; എന്താണ് ഇറാന്റെ ‘മോസ്കിറ്റോ ഫ്ലീറ്റ്’ തന്ത്രം?

മധ്യപൂർവ്വേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങൾ പലപ്പോഴും വലിയ യുദ്ധക്കപ്പലുകളുടെയും യുദ്ധവിമാനങ്ങളുടെയും മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങളുടെയും ഭാഷയിലാണ് ലോകം കാണാറുള്ളത്. എന്നാൽ ഇന്നത്തെ ജിയോപൊളിറ്റിക്കൽ യാഥാർത്ഥ്യം കാണിക്കുന്നത്, ചിലപ്പോൾ ചെറിയ ആയുധങ്ങളാണ് വലിയ ശക്തികളെ പോലും പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുന്നത് എന്നതാണ്. അമേരിക്കൻ സൈനിക ശക്തിക്ക് നേരിട്ട് തുല്യമായി നിൽക്കാൻ കഴിയാത്ത സാഹചര്യത്തിൽ, ഇറാൻ വർഷങ്ങളായി വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത അസമമാന യുദ്ധരീതികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഒന്നാണ് “കൊതുകുപടലങ്ങൾ” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ചെറുകിട അതിവേഗ ആക്രമണ ബോട്ടുകളുടെ തന്ത്രം. ഡോണൾഡ്‌ ട്രംപ് ഇറാന്റെ നാവിക ശേഷി തകർത്തുവെന്ന അവകാശവാദങ്ങൾ ഉയർത്തിയിട്ടും, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ചുറ്റിപ്പറ്റിയ സമ്മർദ്ദം തുടരുന്നത് ഈ തന്ത്രത്തിന്റെ ശക്തിയെയാണ് വീണ്ടും ലോകത്തിനു മുന്നിൽ തുറന്നുകാട്ടുന്നത്.

“കൊതുകുപടലങ്ങൾ” എന്ന പദം ഔദ്യോഗിക സൈനിക നിർവചനം അല്ലെങ്കിലും, അതിന്റെ ആശയം വളരെ വ്യക്തമാണ്. വലിയ യുദ്ധക്കപ്പലുകൾക്ക് പകരം, നൂറുകണക്കിന് ചെറുതും വേഗതയേറിയതുമായ ബോട്ടുകൾ ഒരേസമയം പല ദിശകളിൽ നിന്നും ആക്രമണ സാധ്യത സൃഷ്ടിക്കുന്ന രീതി തന്നെയാണ് ഇത്. വലിപ്പത്തിൽ ചെറുതായതിനാൽ റഡാറുകളിൽ വ്യക്തമായി പിടികൂടാൻ പ്രയാസം, കുറഞ്ഞ ചെലവിൽ നിർമിക്കാനും പകരംവയ്ക്കാനും കഴിവ്, തീരപ്രദേശങ്ങളിലെ ചെറിയ തുറമുഖങ്ങളിലും ഒളിപ്പിക്കാനാകുക, അതിവേഗത്തിൽ ആക്രമിച്ച് പിന്മാറുക എന്നിവയാണ് ഈ ബോട്ടുകളുടെ പ്രധാന സവിശേഷതകൾ. ചില ബോട്ടുകളിൽ മെഷീൻ ഗണ്ണുകളും റോക്കറ്റുകളും ഘടിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ചിലതിൽ ആന്റി-ഷിപ്പ് മിസൈലുകൾ, സ്ഫോടകവസ്തുക്കൾ, മൈനുകൾ സ്ഥാപിക്കാനുള്ള ഉപകരണങ്ങൾ എന്നിവയും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഇറാന്റെ സൈനിക ചിന്തയിൽ ഇത് ഒരു നിർബന്ധിത പരിണാമമാണ്.

അമേരിക്കയ്ക്കുള്ളത് വിമാനവാഹിനിക്കപ്പലുകളും ആധുനിക ഡെസ്ട്രോയറുകളും ആണവ അന്തർവാഹിനികളും ഉയർന്ന നിരീക്ഷണ സാങ്കേതികവിദ്യകളും. അതേസമയം ഇറാൻ അതേ രീതിയിൽ മത്സരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചാൽ സാമ്പത്തികമായും സാങ്കേതികമായും വലിയ പരിമിതികൾ നേരിടും. അതിനാൽ തന്നെ “വലിയ ശക്തിയെ ചെറിയ ഉപകരണങ്ങൾ കൊണ്ട് അലട്ടുക” എന്ന രീതിയിലാണ് അവർ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചത്. ഒരൊറ്റ വലിയ യുദ്ധക്കപ്പൽ നഷ്ടപ്പെടുന്നത് വലിയ ദേശീയ തിരിച്ചടിയാകുമ്പോൾ, പത്ത് ചെറിയ ബോട്ടുകൾ നഷ്ടപ്പെട്ടാലും അത്ര വലിയ ആഘാതമുണ്ടാകില്ല. എന്നാൽ ആ പത്ത് ബോട്ടുകൾ ചേർന്ന് സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഭീഷണി അതിലേറെ വലുതായിരിക്കാം.

ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് എന്ന ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വേദിയാണ് ഈ തന്ത്രത്തെ അതിവിപുലമായതാക്കുന്നത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സമുദ്രവ്യാപാര പാതകളിലൊന്നാണ്. ഗൾഫ് മേഖലയിൽ നിന്നുള്ള വലിയ തോതിലുള്ള എണ്ണയും പ്രകൃതിവാതകവും ഈ കടലിടുക്കിലൂടെയാണ് അന്താരാഷ്ട്ര വിപണികളിലേക്ക് പോകുന്നത്. അതിനാൽ അവിടെ ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയ അസ്വസ്ഥത പോലും എണ്ണവിലയിൽ ഉടനടി പ്രതിഫലിക്കും. യഥാർത്ഥത്തിൽ കടലിടുക്ക് പൂർണ്ണമായി അടയ്ക്കേണ്ടതില്ല, അവിടെ സുരക്ഷാ ആശങ്ക മാത്രം സൃഷ്ടിച്ചാലും ഇൻഷുറൻസ് നിരക്കുകൾ ഉയരും, കപ്പൽഗതാഗതം മന്ദഗതിയിലാകും, വിപണിയിൽ അനിശ്ചിതത്വം വളരും. ഇറാന്റെ ചെറുബോട്ടുകൾക്ക് ഇതാണ് ഏറ്റവും വലിയ തന്ത്രപരമായ നേട്ടം.

പരമ്പരാഗത നാവികയുദ്ധത്തിൽ ഒരു വലിയ കപ്പലിനെ മറ്റൊരു വലിയ കപ്പൽ നേരിടും. പക്ഷേ “കൊതുകുപടല” യുദ്ധത്തിൽ സ്ഥിതി വ്യത്യസ്തമാണ്. ഒരു അമേരിക്കൻ യുദ്ധക്കപ്പലിനെ ചുറ്റി ഒരേസമയം 20 അല്ലെങ്കിൽ 30 ചെറിയ ബോട്ടുകൾ വിവിധ ദിശകളിൽ നിന്നും അടുത്താൽ, ഏതാണ് യഥാർത്ഥ ഭീഷണി, ഏതാണ് ശ്രദ്ധ തിരിക്കാൻ മാത്രം എത്തിയിരിക്കുന്നത് എന്ന് തിരിച്ചറിയാൻ പോലും സമയം പോകും. ചില ബോട്ടുകൾ ഡ്രോണുകളുമായി സഹകരിച്ചും ചിലത് തീരദേശ മിസൈൽ സംവിധാനങ്ങളുടെ പിന്തുണയോടെയും പ്രവർത്തിക്കാം. ഇതോടെ യുദ്ധഭൂമി ഒരു ഏകപാളി ഏറ്റുമുട്ടലല്ല, പലതട്ടുകളുള്ള ഒരു സങ്കീർണ്ണ ഭീഷണിയായി മാറുന്നു.

ഇതിന്റെ മാനസികപ്രഭാവവും ചെറുതല്ല. വലിയ യുദ്ധക്കപ്പലുകൾക്കെതിരെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ സൈനിക സംവിധാനങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, അനിശ്ചിതമായ ചെറിയ ഭീഷണികൾ സ്ഥിരമായി ചുറ്റിനിൽക്കുമ്പോൾ തീരുമാനമെടുക്കൽ പ്രക്രിയ കൂടുതൽ ജാഗ്രതാപരവും മന്ദഗതിയുമാകും. ഓരോ സമീപിക്കുന്ന ബോട്ടിനെയും ആക്രമിക്കാമോ? അതോ അത് സാധാരണ മത്സ്യബന്ധന വഞ്ചിയാണോ? മുന്നറിയിപ്പ് നൽകണോ? കാത്തിരിക്കണോ? ഇത്തരം നിമിഷനിർണയങ്ങൾ തെറ്റിയാൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാകും. അതിനാൽ തന്നെ ചെറുബോട്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന സമ്മർദ്ദം വെറും സൈനികതലത്തിലല്ല, മാനസികതലത്തിലും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

ഡോണൾഡ്‌ ട്രംപ് പോലുള്ള നേതാക്കൾ പലപ്പോഴും വലിയ സൈനിക ആസ്തികളുടെ നാശത്തെ വിജയമായി അവതരിപ്പിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ അസമമാന യുദ്ധത്തിന്റെ യാഥാർത്ഥ്യം വേറെയാണ്. ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക നാവികസേന തകർന്നാലും, അതിന്റെ വികേന്ദ്രീകൃത ആക്രമണ ശേഷി നിലനിൽക്കാം. ഇറാന്റെ സാഹചര്യത്തിൽ, ചെറിയ ബോട്ടുകൾ, തീരദേശ മിസൈലുകൾ, ഡ്രോണുകൾ, മൈൻ സ്ഥാപിക്കൽ ശേഷി, പ്രോക്സി ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് സമഗ്ര പ്രതിരോധ ഘടന രൂപപ്പെടുന്നത്. അതിനാൽ വലിയ കപ്പലുകൾ തകർത്തത് കൊണ്ട് മാത്രം ഭീഷണി അവസാനിക്കുന്നില്ല.

ഇതെല്ലാം അന്താരാഷ്ട്ര എണ്ണവിപണിക്ക് നേരിട്ടുള്ള ആശങ്കയാണ്. ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് പോലുള്ള എണ്ണവില സൂചികകൾക്ക് യഥാർത്ഥ യുദ്ധത്തേക്കാൾ വേഗത്തിൽ പ്രതികരിക്കുന്നത് “ഭീഷണിയുടെ സാധ്യത”യോടാണ്. ഹോർമുസിൽ സംഘർഷം വർധിക്കാമെന്ന സൂചന പോലും വില ഉയർത്താം. ഇറക്കുമതി ആശ്രിത രാജ്യങ്ങൾക്കിത് ഇന്ധനവില വർധന, ഗതാഗതച്ചെലവ് വർധന, വിലക്കയറ്റ സമ്മർദ്ദം തുടങ്ങിയ പ്രശ്നങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കും. ഇന്ത്യ പോലുള്ള വലിയ എണ്ണ ഉപഭോക്തൃ രാജ്യങ്ങൾക്കും ഇത് നിർണായകമാണ്.

അതേസമയം, ഈ തന്ത്രത്തിന് പരിമിതികളും ഉണ്ട്. തുറന്ന സമുദ്രത്തിൽ ദീർഘനേരം പ്രവർത്തിക്കാൻ ഇത്തരം ബോട്ടുകൾക്ക് കഴിയില്ല. ശക്തമായ വ്യോമനിരീക്ഷണവും സാറ്റലൈറ്റ് സംവിധാനങ്ങളും അവയുടെ ചലനങ്ങൾ കണ്ടെത്താൻ സഹായിക്കും. അത്യാധുനിക പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ സജ്ജമായാൽ കൂട്ടത്തോടെ എത്തുന്ന ആക്രമണങ്ങളെ നേരിടാനും കഴിയും. എന്നാൽ ഇറാന്റെ ലക്ഷ്യം ലോകനാവിക ശക്തിയെ മുഴുവൻ തോൽപ്പിക്കൽ അല്ല, മതിയായ ചെലവും അനിശ്ചിതത്വവും സൃഷ്ടിച്ച് രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദം ഉണ്ടാക്കലാണ്. ആ ലക്ഷ്യത്തിൽ ഇവ ഫലപ്രദമാണ്.

ഇറാന്റെ “കൊതുകുപടലങ്ങൾ” എന്ന ആശയം, ഭാവിയുദ്ധങ്ങൾ എങ്ങനെ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ് എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്. വലുപ്പം എല്ലായ്പ്പോഴും ശക്തിയല്ല ചിലപ്പോൾ വേഗത, എണ്ണം, ചലനക്ഷമത, ഭൗമസ്ഥാനം, മനശ്ശാസ്ത്രപരമായ സമ്മർദ്ദം എന്നിവയാണ് നിർണായക ആയുധങ്ങൾ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ ചെറിയ ബോട്ടുകൾ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ പോലും ലോകം മുഴുവൻ എണ്ണവില ചാർട്ടുകൾ നോക്കി ഉറ്റുനോക്കുന്നു. അമേരിക്കയ്ക്കും ട്രംപിനും ഇത് സൈനികപ്രശ്നം മാത്രമല്ല, ആഗോള സാമ്പത്തിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളോട് ചേർന്ന ഒരു പുതിയ തലവേദന കൂടിയാണ്.

The post റഡാറുകളെ വെട്ടിച്ച് പാഞ്ഞെത്തുന്ന മരണം; എന്താണ് ഇറാന്റെ ‘മോസ്കിറ്റോ ഫ്ലീറ്റ്’ തന്ത്രം? appeared first on Express Kerala.